Cretaive 20writing

Go kwala dipolelo


Fa o kwala o tshwanetse go simolola ka dipotso tse tlhano: Mang? Eng? Kae? Leng? Jang? O tshwanetse go ipotsa gore polelo kgotsa mokwalo wa gago o ya go balwa ke bomang. A ke bana kana bagolo? Ipee mo maemong a bone, o ba akanyetse gore ba batla go ithuta eng mo mokwalong wa gago. Polelo ya gago e tswanetse go nna le matseno, mmele wa polelo le tshoboko kwa bofelong.


Moanelwa/Baanelwa

Mmadi o ipaya mo maemong a mongwe wa baanelwa – e ka nna moanelwa-mogolo kana ope wa ba bangwe. O tla a latedisa dikgwetlho, dikgotlhang, maeto le ditoro tsa botshelo jwa moanelwa yo. O tshwanetse wa ala moalo o o nitlameng wa gore dilo di diragalela kae, leng, o bo o supe thulagano ya ditiragalo ka mokgwa o mmadi a tla di latedisang bonolo. Thulaganyo ya ditiragalo:

Babadi ba ka tswa ba farologana, mme botlhe ba tlhoka go tlhaloganya polelo ya gago go le bonolo. Tshimologo ya polelo ya gago kgotsa matseno a botlhokwa ka ke one a laolang gore a mmadi o tswelela a bala. Bogologolo barekisi ba bojalwa ja Setswana ba ne ba na le “Moutlo”, e leng selekanyetso se se nnyennyane go lekeletsa bojalwa. E ne e re fa o batla go reka, o simolola o fiwa moutlo pele, go utlwa tatso, ke gone o bo o ka tsaya tshwetso ya gore a o a reka kgotsa nnyaa. Matseno a tshwana fela le one moutlo oo. Fa go na le kgogedi kwa tshimologong ya polelo, mmadi o raelesega go tswelela a bala. Fa kgogedi eo e seyo, mmadi ga a kgatllhegele go tswelela. Mme kgogedi e, e ka dirwa ka ditsela tse dintsi jaaka go dirisa manatetshapuo.


Dikai:

A re re o batla go kwala ka modisa:

  1. Tsatseng o ne a tsoga fa letsatsi le tlhaba a ya madisong. O ne a le moleele. O ne a itsiwe motse otlhe; a ratiwa ke bangwe, fa ba bangwe ba ne ba mo tlhoile. O ne a tswa kwa Kgotleng ya Makoloring. E ne e le modisa, ebile a ikgantsha ka gone.

  2. E rile fa letsatsi le a go tlhaba, Tsatseng a bo a latlha dikobo ka bofetshwana. A kupuga a gata a gatoga mosimane wa Makolori, yo o mmalanyana wa thupa tsa maretlwa, wa go katoga monyo.  Fa ba mmoka ba ne ba mmitsa “Mosi wa Morukuru”. O ne o ka mo rata, kana wa mo tlhoa, fela o ne o se kake wa mo ikgatholose, ka e ne e le modisa wa popota yo o neng a ikgantsha ka gone. Diruiwa tsa gagwe di ne di mo itse ka molodi.


Mo sekaing sa ntlha, motho o ka bona gore ga go na kgogedi. Mmadi o ka kgathala ka Tsatseng jang? Matseno a teng a tsididi fela, ga a na kgogedi ya go batla go itse gore modisa yo ke wa mofuta ofe. Mme mo sekaing sa bobedi, kgogedi e teng, mmadi o ka kgatlhegela go batla go bala ka modisa yo o ka sekeng a ikgatholosiwe yo.

Mo mmeleng wa polelo, ke gone fa tota o rulaganyang ditaragalo tsa polelo ya gago go kgatlhisa babadi ba gago. Ke gone kwa moko wa polelo o leng teng. Ditiragalo tsotlhe di diragala fa, tse di re isang kwa setlhoeng sa polelo. Mo sekaing se se filweng fa godimo, fa o tsena mo mmeleng, ke gone o tla a tlhalosang tota ka botlalo ditiro tsa ga Tsatseng tse di neng di ka raela batho go mmitsa maina a bo “Mosi wa Morukuru”. Jaanong o tsaya mmadi, o mo tsenya mo polelong ya gago, o mo tsamaisa maeto a ditiragalo, gore a bone tota matshelo a baanelwa ka fa a rarabologang ka teng.

Mme kwa bofelong mokwadi o tshwanetse a konele kgang ya polelo sentle gore mmadi a kgone go tsaya maele kgotsa molaetsa wa polelo ka tlhamalalo. O dira se kwa tshobokong ya polelo.

The opinions and other information contained in OxfordWords blog posts and comments do not necessarily reflect the opinions or positions of Oxford University Press.

Powered by Oxford