Header 530x226

Go kwala Matseno

Mokwadi: Benjamin Moanamisi Mogotsi


Mo bokwading jo bo itlhametsweng, matsena ke one a a simololang polelo. Matseno a botlhokwa fela thata mo go kwaleng polelo.Fa matseno a kwadilwe ka botswerere, re solofella gore polelo e ya go fologela sentle. Tla ke fe sekai ke tshwantshanye se le ka fa motshwara ditlhapi a dirang ka teng. Fa motshwara ditlhapi a tshwere letlhaka le le tshwarang ditlhapi le sejo se se okang fela o a bo a ya go neela ditlhapi dijo mahala. Motshwara ditlhapi gore a tshware ditlhapi o tlhoka letlhaka le le tshwarang ditlhapi, sejo se se di okang le huku ke gone fela a ka tshwarang ditlhapi. Matseno a polelo a ntse fela jaana.

Polelo ya gago e tshwanetse ya nna le huku, e gogele mmadi ka bonako. Matseno mangwe le mangwe a tshwanetse go gapa maikutlo a mmadi, fa matseno a sa kgatlhe mmadi, re belaela boleng jwa polelo go ya tlase. Tiro e tona e mokwadi a nang le yone ke go gogela mmadi le go netefatsa gore maikutlo a gagwe a laolwa ke padi e. Malatsi a botshelo bo gogela batho kwa le kwa, ba ditiro dintsi jaanong polelo ya gago e tshwanetse go gapa maikutlo a mmadi gotlhelele. Polelo ya gago e tshwanetse gore e mo tswale ditsebe le mogala o lela a seka a o utlwa.Ditsela di dintsi tsa go gogela mmadi. 



Bakwadi ba bangwe ba dirisa seele gongwe di le pedi tsa ntlha go gapa maikutlo a mmadi. Mokwadi o ka simolola ka gore “Ke tsetswe gabedi: lantlha ke le ngwana wa mosimanyana a bidiwa Moanamisi makuku phefo di foka Ferikgong wa ngwaga wa 1968 kwa Mmadinare; ka tsalwa labobedi, ke setse ke godile, ka bidiwa leina Benjamin kwa lekeishaneng la White City mo Gaborone Ngwanaatsele wa 2002.” 

Tsela enngwe ke go simolola polelo ya gago ditirigalo di setse di ile magoletsa; kwa setlhoeng. Maikutlo a mmadi a emetse sengwe go diragala. Sekai, “ O ne a eme makgaoganong a ditsela a tomoletse letsatsi le phirima matlho. A hemela kwa godimo a ipotsa labontsintsi gore a mme tshwetso e a e tsereng ke e e siameng. Tsatsi leo, a ikutlwa a le pelokgale, o ne a ipaakanyeditse go mmolelela, mme erile a mo leba a fitlhela sefatlhego sa gagwe se sa tlwaelesega se mo tshabisa go bua. A felela a mmoleletse ga tsosa diletseng” 

O kanna wa simolola polelo ya gago ka bokhutlo jwa yone. Se se tshwenya maikutlo a mmadi, o nna ka dipotso tsa go batla go itse se se diragetseng pele. Mothale o wa go kwala ke o o supang ditiragalo di tswa kwa morago ka gore o supegediwa ditiralo tsa bofelo pele ga tsa ntlha, se se rokotsa keletso ya mmadi go tswelela a bala.

“Wa rre o ne a felela a retologela kwa go wa mme, ba gomotsana ka go atlana wa mme a se lela. Wa rre a hemela kwa godimo a lebile
jaaka ba lelapa la gagwe ba ikgogela kwa morago. Ba mo tlhobogile.” Gongwe o kanna ware “Letsatsi leo la Sedimonthole le ne le rwele mahutsana. Go tlhaba ga letsatsi leo motho o ne a kanna a re le galefetsetse ditiro tsa toropokgolo Gaborone.” O kanna wa dira gore mmadi a ipotse dipotso ka go simolola polelo ya gago ka puisano.e tshwanetse ya nna lerumo, e tlhabole puisano eo.

Lentswe la gagwe le ne le goloketsa, yo o tshwarang megala a gana go mo neela nomoro ya mogala ya moeteledipele wa kompone.

             A re ‘o tshwanetse go nneela nomore ya mogala wa rre yoo’
           ‘Ga re letlelelwe go dira jalo mma.’
           ‘Ga kena nako……..’
           ‘Ga ke o itse mogala wa gagwe mma!’ a fetola ka lentswe le le tiileng
           ‘Ga gona ope yo nka mmotsang fa.’
           “Eng!’
             ‘O tlaa intshwarela mma, tota ga re letlelelwe go-‘
           
Matseno a gago a kanna a tlogela mmadi ka dipotso ka jalo netefatsa gore dipotso tse ke tse di mo rotloetsang go tselela a bala
 “ke ne ka tsoga, ka tlhotsa ke ikgogela fa sebesong. Se ne se ageletswe ka leotwana la tsiphi la kgothothotho ya dikgomo e le leiso.
Ke gone fa re neng re goletsa molelo teng. Ke goditse molelo ka bofefo ebe ke omosa metsi a ke neng ka tlhapa tlhogo mabogo le maoto ka one. Ke ne ke le thari, tota boammaaruri ke gore go tlhapa mo malatsing ao e ne e le mmereko fela o o lapisang.”

Kana

 “Mitseboa ao lori ya moagisani wa rona wa lekgoa e ne ya tla e tabogile mabelo a a kwa godimo e tsamaa 55 km/hr, o ne a gata
maborikiya re ‘tsi’ kwa hekeng ya rona. Dintsa tsa tswa ka fa di tla di bogola mokgankgara o wa lori. A re ‘pee’ ka hutara fapogela ka
fa molemeng a feta dintsa a tsamaela kwa thoko ga ntlo pele ga e re ‘kgo’ fa thoko ga ntlo. Ga tswa phorogotlho, mokaloba wa monna,
a tsamaya ka bonya a lebile ntlo ya molemi.”



Ke wetsa ka gore, go gogela mmadi ke go netefatsa gore o nna ka keletso ya go bala se o se kwadileng ka go dirisa bokgoni jwa gago o le mokwadi, Tshwantsha ditiragalo tse mo tlhaloganyong ya gagwe. Fa bakwadi ba ka ipolelela gore ba batla go kgatlha mmadi, ba ka dira se ka go loga ditlhoto tse di gogelang mmadi, di lala di sa mo robatsa. Se ke sone sephiri, a ke one maselamose a bakwadi ba ba tumileng ba a dirisang.


Mokwadi: Benjamin Moanamisi Mogotsi




See more from Explore