Creative 20writing literature 20header 530x226

Bokwadi jo bo itlhametsweng: Boleng jwa jone

Bokwadi le boleng jwa jone

Bokwadi jo go dumelwang gore ke jwa botswerere, ke jo bo supang tiriso ya puo, bontle le monate wa puo e e dirisitsweng ke mokwadi. Bokwadi jo bo fa puo eo boleng. Bokwadi jo, re bo bona mo mekwalong ya ditiragalo tse di itlhametsweng kana re ka re  bokgoni jwa mokwadi jwa go dirisa puo. Ke tlaa dirisa tlhaloso tse ke di fapaanya fa ke tsweletse ke kwala.

Bokwadi jo jwa ditiragalo tse di itlhametsweng kana jo mokwadi a supang bokgoni jwa gagwe jwa tiriso ya puo bo farologana le bokwadi jo bongwe jo bo teng. Re bo lemoga ka tiriso ya puo ya mokwadi, bokgoni jwa mokwadi jwa go tshwantsha ditiragalo a di fa botshelo. Bokwadi jwa ditiragalo tse di itlhametsweng bo farologana thata le fa mokwadi a ka kwala ka dithutô tsa lebopo le dinaledi, dipolotiki le itsholelo, thuto ya botshelo e e amanang le ditumelo le dikakanyo le dithuto tsa ditso tota ka gore bokwadi jo, bo gapa maikutlo a mmadi mme kwa phelelong mmadi a ithute sengwe mo go se a se badileng.

 

Go na le pharologanyo fa magareng ga bokwadi jo bo pateletsang thuto kana ke kare jo maikaelelo a jone e leng go ruta eseng sepe gape, le bokwadi jwa ditiragalo tse di itlhametsweng jo bo rutang ka go kgatlha maikutlo a mmadi le fa a tlaa ithuta sengwe kwa phelelong. Se se botlhokwa ke gore bokwadi jwa ditiragalo tse di itlhametsweng,  ke tsela nngwe ya go supa ka fa mokwadi a bonang botshelo ka teng a dirisa bokgoni jwa gagwe jwa go dirisa puo e a ka tswang a kwala ka yone ka nako eo. Fa mokwadi o tlaabo a dirisa puo a tsenelela mo go yone a kgatlha mmadi eseng a e okola fa godimo fela ka tsela ya go fetisa molaetsa.

Bokwadi jwa ditiragalo tse di itlhametsweng ke kitso ya nnete ya ka fa batho ba itemogelang botshelo ka teng; tse ba di raletseng, maikutlo a bone morago ga maitemogelo ao, pharologanyo e e re gogela kwa mofuteng o wa bokwadi. Tsela e bokwadi jo bo kwalwang ka teng, ya go tshwantsha ditiragalo mo ditlhaloganyong tsa rona, e dira gore re le babadi re nne ka keletso ya go bala ditshenolelo tse tsa bakwadi. Mafoko a mokwadi a a dirisang a dira gore re ipotse dipotso, medumo ya one, le ka fa a dirang gore re ikutlwe ka teng le ka fa a tlhalosang se go buiwang ka ga sone. Bakwadi ba ditiragalo tse di itlhametsweng ba na le ka fa ba fang tshedimosetso ya bone boleng,ba boeletsa medumo, mafoko a bone a nna le moribo, kobiso, puisanyo ya batshameki mo pading le dipharologano tsa puo tsa teme e e dirisitsweng gammogo le tiriso ya puo e e sa tlhoafalang. Tse tsotlhe di bonala le mo mokwalong kgotsa pego e e kwalwang go sena ditemana, leboko kgotsa motshameko.

Bokwadi jwa ditiragalo tse di itlhametsweng jaaka fa bo bidiwa ke tsela nngwe ya go dirisa puo ka bokgabane go ama maikutlo, metlae, go leka go dira mokwadi gore a dumele sengwe se e seng sone.  Mokwadi o dira gore mmadi a bone setšhaba kana dilo ka fa a di kaang ka teng. Bokwadi jwa go itlhamela re ka re ke ka fa mokwadi a bonang dilo ka teng a bo a di tlhalosa ka melaetsa, megopolo, dikakanyo, tse a di gakologelwang di kwadilwe ke ba bangwe a dirisa kgetsi ya gagwe ya mafoko, a a dirisa go tsosolosa kana go gwetlha maikutlo a mmadi.

Go kwala jaana mo go itlhametsweng ke tsela nngwe ya go buisana, go re thusa go tlhaloganya botshelo. William Shakespeare o go tlhalosa e le serala, batho e le baanelwa mo go sone. Ka bokwadi jo, mokwadi le ba babadi ba tsena mo puisanong ka ga dikgwetlho tsa botshelo. Fa mokwadi o ka dirisa bokwadi jo go fa kgakololo, tlhagiso kgotsa kgalemo.

Gore mokwadi a kgone go kwala jaana a itlhametse, go batla gore a bo a gwetlhilwe ke sengwe, se ke sone se se farologanyang bokwadi jo le bokwadi bope gape. Se se gwetlhileng mokwadi ke sone se mo tlhotlheletsang go nna le bokgoni jwa go loga tshedimosetso ya gagwe go fitlhela e nna tiro e e feletseng.  Mokwadi o tshwanetse go ikgwetlha fa a batla go kwala a itlhametse.  Go gwetlhega ke yone pinagare ya mokwadi yo o kwalang mo go itlhametsweng. O ka gwetlhiwa ke melaetsa e tshwana le ya lerato, loso, ntwa, le kagiso. Bakwadi lefatshe ka bophara ba na le dingwaga-ngwaga ba kwala ka melaetsa e.

Bokwadi ke se mokwadi a se dirisang go rarabololala kgotlhang e e mo teng ga gagwe, o a abo a batla go felela a tlhalogantse, a batlile tharabololo e e dumelesegang ya botshelo jo, loso le tse dingwe. Mokwadi o nna fela ka go batla dikarabo, a pholetha a batla nnete; nnete e e tsisiwang ka bokgoni jwa go kwala, nnete e e mo mokwading yo, e tlhoka yo o ka e e lemogang a e tlhaloganya abo a e rurifatsa.

Maikaelelo a bakwadi ke go re bo re bontsha lefatshe le re tshelang mo go lone. Ga gona mokwadi a le mongwe fela yo o ka dirang jalo. Ka jalo, bokwadi jo jwa go itlhamela bo tshwanetse jwa rotloetsa bakwadi ba ba farologaneng ka dipalo go kwala ka gore mongwe le mongwe wa bone o leka go supa bontlha bongwe jwa se se ka sekeng se supiwe ka botlalo ke yo mongwe. Mongwe le mongwe wa bone o ka kwala go le gonnye mo a go tlhalogantseng. Se se raya gore bokwadi jwa mofuta o bo tshwanetse go rotloediwa go sa kgatlhalesege mofuta wa jone.  Batho re a swa, ka jalo, re tshwanetse ra batla tsela nngwe e e ka bolokang dikakanyo tsa rona ka teng gore di seka tsa a swa. Mokwadi o ka dira se ka go kwala gore se a se dumelang se seka sa swa le ene, mme se tswelele le fa a seyo.

Ke wela ka gore, bokwadi jwa go itlhamela bo na le dikarolo dingwe tse di bo farologanyang le jo bongwe. Ke bokwadi jo bo tlhotlhelediwang ke maitemogelo a mokwadi le tse a di ikakanyeditseng. O re itsise se ka go dirisa puo ka kitso ese go fetisa molaetsa fela, mme gape le ka go kgatlha mmadi.  Kwa phelelong re ka re ke yone karabo ya botshelo ka jalo e tshwanetse ya tokafadiwa, ya godisiwa le go rotloediwa. Ke kitimetso ya pelo ya sechaba, sesupo sa setho le go itlhaloganya ga sechaba.
 
 

Kaga mokwadi

Benjamin Moanamisi Mogotsi ke Morutuntshi wa bokwadi jwa ditiragalo tse di itlhametsweng, mokanoki, moitseanape wa tsa bokwadi e bile ke mokwadi wa tse di itlhametsweng. O na le dithutego tsa B.A. ka tsa setho, a remeletse mo go tsa Sekgowa le tsa matshelo a batho. O na le dithuto tsa borutuntshi le tsa MA mo bokwading jo bo itlhametsweng jwa puo ya Sekgowa. O rata bokwadi ka go farologana ga jwa bone, bogolo jang bokwadi jwa go itlhamela. Rre Mogotsi ke mokwadi yo o setseng a gatisitse gape o na le kitso ka go dira dipaakanyo tsa mekwalo ya tsa thuto le bokwadi; maitemogelo a o a tsaya mo makalaneng a a farologaneng a bokwadi. Mogotsi o tlogetse tiro ka ngwaga wa 2016, jaanong o nna kwa Palapye, kwa a rutang baithuti ba maranyane go kwala ka tolamo. Rre mogotsi ke mokwadi wa dikhutswe le maboko.



See more from Explore